( 1 ) سپس به حركت خويش ادامه دادند تا به منزله رسيدند . رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در آنجا توقف كرده و ساعتى از شب را به عبادت پرداختند . سپس دستور حركت دادند و هنگامى كه شبانه به اطراف قلعه‌هاى يهوديان رسيدند ، آنها متوجه نشده و هيچ عكس العملى از خود نشان ندادند . وقتى خورشيد طلوع كرد ، يهوديان كه از خواب بيدار شده بودند ، درهاى قلعه‌ها را باز كرده و براى انجام كارهاى خويش خارج شدند كه ناگهان مسلمانان را ديدند كه در اطراف قلعه‌ها مستقر شده‌اند ! براى همين به سرعت پا به فرار گذاشتند و به قلعه‌هاى خود بازگشتند . رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله با ديدن اين وضع فرياد زد : « اللّه اكبر ، خراب باد خيبر ! اگر ما در كنار خانه‌هاى قومى فرود آييم ، واى به حال آنها ! » « 1 » ( 2 ) هم‌پيمانان يهوديان هنگامى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به خيبر رسيد ، سعد بن عباده را نزد رئيس قبيلهء غطفان در قلعه‌هاى ناعم فرستاد . وقتى كه سعد به كنار قلعهء آنها رسيد ، با صداى بلند گفت : مىخواهم با عيينة بن حصن مذاكره كنم . عيينة بن حصن خواست كه او را به قلعه بياورد ، امّا مرحب گفت : اين كار را نكن ؛ زيرا نقاط نفوذ به قلعه و نواقص آن را مىبيند ؛ بلكه خودت نزد او برو . عيينة گفت : دوست داشتم او را به قلعه بياورم تا استحكام قلعه و تعداد زياد جنگجويان را ببيند ؛ امّا مرحب با اين كار موافقت نكرد ؛ لذا عيينة جلوى در قلعه رفت . سعد به او گفت : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مرا به سوى تو فرستاده و فرموده است : خداوند به من وعدهء فتح خيبر را داده است ، پس به اقامتگاه خود برگرديد و دست از حمايت آنها برداريد . در اين صورت اگر ما بر آنها پيروز شويم ، خرماى يك سال خيبر را به شما مىدهيم [ چنان كه يهوديان به آنها وعده داده بودند ] . ( 3 ) عيينة گفت : به خدا قسم ما هم‌پيمانان خويش را در مقابل گرفتن چيزى تنها نمىگذاريم . البته مىدانيم كه شما قدرت ايستادگى در مقابل اين قوم را كه داراى قلعه‌هاى مستحكمى هستند ؛ نداريد . آنها تعدادشان بسيار زياد است و اسلحهء فراوانى دارند . اگر در مقابل آنها بايستيد ، همگى كشته خواهيد شد . آنان با جنگجويان و سلاح‌هاى فراوان به سراغ شما خواهند آمد . به خدا قسم كه اينها مثل قريش نيستند كه به سوى شما بيايند و همين كه ضربه‌هايى به شما وارد ساختند ، خوش‌حال شوند و برگردند ؛ بلكه اينها آن قدر در جنگ مكر و حيله به كار مىبرند و آن قدر آن را ادامه مىدهند تا دشمن خود را نابود كنند !

--> ( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 641 - 643 . و سيرهء ابن اسحاق ، ج 3 ، ص 343 - 344 كه از دو طريق از أنس بن مالك نقل كرده‌اند .